Nadere gegevens
Het boek is bedoeld als een bijdrage aan de geschiedenis van de psychologie en sluit tot op grote hoogte aan bij mijn studie (proefschrift) "Van James Watt tot Sigmund Freud, De opkomst van het stuwmodel van de zelfexpressie". Het is uitgegeven in eigen beheer en is verschenen in oktober 2003. Het heeft A5-formaat en telt 139 pagina's.

Bestellen:
Via emailadres: xxxxxxxxxxxxxx
De prijs is 10 euro, met inbegrip van de verzendkosten.


Om een indruk te geven van de inhoud van het boek volgen hier de inleiding en de inhoudsopgave.

Inleiding
De politieke geschiedenis van de twintigste eeuw is voor een groot deel beheerst geweest door twee gewelddadige ideologieŽn: het communisme en het fascisme. Het fascisme is in de tweede wereldoorlog door de geallieerde landen te vuur en te zwaard bestreden, niet alleen met militaire middelen, maar ook met anti-propaganda en politieke studies. In dit geestelijke klimaat ontwikkelden zich binnen de wereld van de psychologie en de psychotherapie een aantal richtingen die, ondanks vele verschillen, hierin met elkaar overeen kwamen dat ze zich heftig afzetten tegen de fascistische ideologie en daardoor waren geobsedeerd. Ze waren niet gericht op het begrijpen van de mens in al zijn kleurrijke en vaak tegenstrijdige facetten, maar op het verschaffen van inzichten en theorieŽn waarmee deze ideologie kon worden bestreden. Hierdoor werden ze eenzijdig en geestelijk armoedig. Maar doordat ze waren verbonden met de wereldomvattende strijd tegen het fascisme en de nazi-ideologie onttrokken ze zich aan een normale wetenschappelijke discussie en was kritiek nauwelijks mogelijk.
      In dit boek worden de opkomst, de bloei en de gedeeltelijke ondergang van deze antifascistische psychologie beschreven. Deze psychologie had zijn wortels in de mechanistische opvattingen van de 19e eeuw, kwam tot bloei in de jaren twintig en dertig van de 20ste eeuw, werd tijdens de tweede wereldoorlog onderdeel van de geallieerde oorlogspropaganda en werd daarna gedurende lange tijd vrijwel onaantastbaar.
      In de jaren negentig werd deze psychologie onttroond door de opkomst van de biologische psychologie en psychiatrie. Deze nieuwe richting is succesvol en biedt veel perspectief voor de toekomst. Maar omdat deze richting zich, opnieuw uit reactie, volledig heeft afgewend van de ideologische en speculatieve theorievorming van de voorafgaande periode, kan hij daarmee slechts moeizaam in discussie treden. In dit boek tracht ik de geschiedenis van de antifascistische psychologie op zodanige wijze te bespreken dat discussie en argumentatie mogelijk blijft.

Inhoud
Inhoud       5
Inleiding       7
  1. Een 19e eeuws voorspel: het stoom-energie model voor de driften        9
    De materialistische omslag halverwege de 19e eeuw
    De invoering van het begrip psychische reflex
    Het ontstaan van de begrippen psychische energie en zenuwenergie

  2. Een wetenschappelijke vergissing: Breuer en Freud menen het bestaan        19
    van zenuwenergie te hebben aangetoond
    Breuers catharsistherapie
    De waren toedracht bij de behandeling van Anna O.
    De latere ontwikkeling van het begrip zenuwenergie

  3. Het dogma van de verdringing        26
    Freuds verzelfstandiging van het begrip verdringing
    De nadelen van mechanistisch denken
    Irrationele angst voor verdringing

  4. Freuds "heroÔsche strijd" tegen zelf opgeroepen tegenstanders        34
    De veronderstelde wetenschappelijke tegenwerking
    De duistere krachten in Freuds eigen ziel
    De veronderstelde puriteinse seksuele moraal
    De "weerstand" van de patiŽnten en van de cultuur

  5. Het concept doodsdrift en het verdrag van Versailles        45
    De verandering van het geestelijk klimaat omstreeks de eerste wereldoorlog
    Het verloop van de eerste wereldoorlog
    Freuds eerste en tweede driftentheorie
    De invoering van het begrip doodsdrift
    Freuds religieuze achtergrond
    Twee gangbare verklaringen voor het ontstaan van oorlog
    Bevestiging door het verdrag van Versailles

  6. Freuds radicalisering ten overstaan van de nazi-ideologie        57
    Het ontstaan en de rol van het antisemitisme
    Freuds laatste theorievorming en de discussie over het communisme
    Verdere radicalisering

  7. De joodse vluchtelingen in de V.S. en hun "door haat gescherpte blik"        69
    De gevluchte psychoanalytici
    Wilhelm Reich
    Reichs latere speculaties
    Reichs invloed
    Het ontstaan van het begrip autoritaire persoonlijkheid
    De wetenschappelijke waarde van de "Studien Łber Autoritšt und Familie"
    Scherpt haat het inzicht?
    Fromm en het christendom
    De afwezigheid van begrip voor wisselwerking

  8. De doorbraak van de antifascistische psychologie in de V.S. tijdens de        86
    tweede wereldoorlog
    De "razendsnelle groei" van de psychoanalyse
    De Frankfurter Schule krijgt erkenning
    Amerikaans universitair onderzoek: Dollard en Miller, Allport
    De politieke betekenis van de frustratie-agressiehypothese
    Populaire antifascistische literatuur
    De antifascistische psychologie wordt onderdeel van de geallieerde oorlogs-propaganda
    Latere doorwerking

  9. De jaren 1945-'60: de triomf van de antifascistische psychologie        99
    De overwinning van de psychoanalyse
    De invloed van de denazificatie van Duitsland
    De triomf van de Frankfurter Schule

  10. De jaren zestig: een antifascistische zeepbel        106
    De protestgeneratie van de jaren '60
    De achterliggende politieke theorieŽn
    Veranderende seksuele opvattingen
    De geest van vluchtigheid en ongrijpbaarheid
    De opkomst van de antipsychiatrie

  11. Het getij keert: ideologiemoeheid en rehabilitatie van het erfelijkheids-        114
    onderzoek en de biologische psychiatrie
    De economische en morele omslag
    De rehabilitatie van het erfelijkheidsonderzoek
    De kentering in de psychiatrie
    Dreigementen, spreekkoren en rookbommen

  12. Het verlies van diepgang in het pyschologische denken        120
    De verharding van de biologische psychiatrie
    De verlammende greep van de in de common-sense voortlevende antifascistische psychologie
    Besluit
Summary        126
Concise summary        131
Noten        133
Register        140
Verantwoording        144



Afbeelding van de buitenkant
Voorkant Achterkant